ISebe lezoThutho eMpuma Koloni lizingca libhengeze ukuqukunjelwa kweNqanaba lesi-2 kwiinzame zalo ezinkulu zolwakhiwo lwendlela, nto leyo ephawula inyathelo elibalulekileyo kwinguqu yendlela kuGatyane ukuya kwipaseji yoMzi weNdalo eDwesa. Eli nyathelo, lijolise ekuphuculeni indlela yegrabile kwindawo enetha, ayijongi nje ekwandiseni iziseko ezingundoqo kodwa kwanokuqinisekisa uthutho olukhuselekileyo phakathi kommandla.
Inqanaba lesi-2, elisebe lithi licandelo elibalulekileyo eligubungela umgama othe tyaba wekhilomitha, ngoku lidibanisa iSithili soShishino esisembindini wakuGatyane kunye nomtsalane wonxweme ococekileyo weDwesa Nature Reserve. Le nxalenye yeprojekthi ibaluleke ngokukhethekileyo, njengoko igubungela ummandla apho ingozi yebhasi eye yasuba ubomi babantu abangama-29 kwiminyaka esibhozo eyadlulayo. Ukuqukunjelwa kwesi sigaba akubonisi nje inkqubela kuphuhliso lweziseko ezingundoqo kodwa kukwabonakalisa imbeko kwabo bachatshazelwe sesi sehlo sibi.
Iqala ukwakhiwa ngoFebruwari ka-2020 ize iqukunjelwe ngoFebruwari ka-2023, iSigaba se-2 siquka iibhulorho ezimbini zesamente eziqhelekileyo iShixini neNkelekethe kwaye zinqumla kwiilali ezininzi, ukuya kutsho kuMsengeni Junction.
UMphathiswa weSebe lezoThutho eMpuma Koloni, uXolile Nqatha, ulincomile eli linge njengotyalo-mali olumandla lukarhulumente kubomi nakwimpilo yabahlali balo mmandla.
UMphathiswa uNqatha ubethelele ukubaluleka kweprojekthi ekukhuthazeni uqoqosho kwiphondo. Uqaqambise amandla ayo okukhuthaza ukhenketho kulo mmandla, eyichaza njengotyalo-mali oluhlala luhleli oluzuzisa izizukulwana ezizayo.
Ngaphaya koko, ulwakhiwo oluqhubekayo lube ngumthombo wengqesho kuluntu oluninzi, lugxininisa ukuzinikela kweprojekthi kuphuhliso lwasekhaya.
“Xa sele igqityiwe le projekthi ngokuqinisekileyo iza kuba negalelo kwizinto zoqoqosho kule ndawo, indawo eqaqambileyo ngesakhono sezokhenketho, lutyalo-mali lwezizukulwana ezizayo kwaye lo gama kusakhiwa kuqhubekeke ukubonelela amathuba emisebenzi kuninzi lwamalungu oluntu. Siyavuya ngumhlaba osele uqukunjelwe ukuza kuthi ga ngoku, kwaye sizimisele ukubona into esiyiqalileyo,” utshilo uMphathiswa uNqatha.
UNjineli oyiNtloko kwiSebe lezoThutho eMpuma Koloni uMonde Manga uthe, “Ngoko siqale ngesigaba sokuqala esagqitywa ngo-2019, kuGatyane kumbindi wedolophu. Isigaba esikuso ngoku, esiquka indawo eyenzeke kuyo ingozi, iprojekthi ibikumgama oziikhilomithao ezilishumi elinesihlanu kwaye idle isebe malunga ne-R341 yezigidi kwisithuba seenyanga ezingamashumi amathathu anesibhozo,” utshilo uManga.
Ukuqukunjelwa kweNqanaba lesi-2 kubonisa kungekuphela nje ukuvela kwendlela kodwa ukutsibela phambili ekudibaniseni uluntu, ukukhuthaza ukukhula koqoqosho nokuqinisekisa ikamva elikhuselekileyo nelifikelelekayo leMpuma Koloni. Njengoko umsebenzi uqhubela phambili kwezi zigaba ziseleyo, urhulumente usahleli ezinzile ekuzibopheleleni kwakhe ekufezekiseni umda opheleleyo namandla ale projekthi ibalulekileyo yeziseko ezingundoqo.
