Inkulumbuso yephondo leMpuma Koloni uOscar Lubabalo Mabuyane uthi akanakuyiphepha into yokuba kungabakho ulwaphulo-mthetho lwangaphakathi. Nangona kunjalo, uthi iqela kufuneka liqale lifumanise ukuba kwenzeke ntoni.
Le ngxaki ilandela iingxaki zokungeniswa kwabanye abagqatswa be-ANC kwiKhomishini yoNyulo yaseMzantsi Afrika (IEC).
Kuthiwa oomasipala abaninzi bachatshazelwe ziingxaki zobhaliso. Aba baquka iNgquza Hill, iPort St Johns, iWalter Sisulu kunye neSunday’s River Valley. Ngokweengxelo, ezinye izintlu zabaviwa azizange zicutshungulwe ngempumelelo ngexesha lobhaliso.
Ngenxa yoko, i-ANC ngoku kufuneka ifumanise ukuba kutheni kubekho iingxaki. Ukanti iqela belikade lityhola iingxaki zobugcisa ngenxa yobunzima. Kwangaxeshanye, unobhala-jikelele we-ANC uFikile Mbalula uthe iqela lingenise uluhlu lwalo lwabaviwa kwaye lahlawula iindleko ezifunekayo.
Kusenjalo uMabuyane uthi le ngxaki kufuneka iphandwe. Ufuna i-ANC ifumanise ukuba ingaba iingxaki zobugcisa zibangele ingxaki na. Ukwafuna iqela liqinisekise ukuba kukho umntu ophazamise ngabom na kwinkqubo yokubhalisa.
Okwangoku akukho bungqina buqinisekisiweyo bokuba kwenzeke ulwaphulo-mthetho lwangaphakathi kusini na.
Ngenxa yoko, ibango lihlala lisisityholo ekusafuneka siphandwe. Ukuba uphando lufumanisa ukuba kukho umntu ophazamise ngabom kwinkqubo, i-ANC ingathatha amanyathelo nxamnye nabo banoxanduva.
Impikiswano ifika njengoko amaqela ezopolitiko elungiselela unyulo loorhulumente basekhaya. Unyulo lucwangciselwe umhla wesine (4) kweyeNkanga ngo-2026.
Ubhaliso lwabagqatswa luyinxalenye ebalulekileyo yenkqubo yonyulo. Ukanti amaqela ezopolitiko kufuneka aqinisekise ukuba abagqatswa bawo babhaliswe ngokufanelekileyo kwi-IEC.
Kwi-ANC, iingxaki ngobhaliso lwabagqatswa zinokuchaphazela iphulo layo lonyulo kwezinye iindawo. Okwangoku, iqela likwajongene nokungavisisani kwangaphakathi malunga nokukhethwa kwabagqatswa.
Oku kungavisisani kunokudala uxinzelelo olongezelelekileyo kwi-ANC njengoko iphulo lonyulo lisondela.
Uphuhliso lwamva nje lubeka uxinzelelo kubaphathi be-ANC ukuba banike iimpendulo. Amalungu aya kufuna ukwazi ukuba yintoni ebangele iingxaki zobhaliso.
Abavoti banokufuna ukucaciswa malunga nokuba ngoobani abagqatswa abaza kumela iqela kwiindawo abahlala kuzo. Ukanti okwangoku, i-ANC kufuneka iqinisekise iinyani ngaphambi kokuba kufikelelwe kwizigqibo.
Amagqabaza kaMabuyane ongeze uxinzelelo lwengcaciso epheleleyo. Iqela ngoku liza kufuneka lijongane nomba wokubhaliswa kwabagqatswa ngelixa lilungiselela unyulo lwenyanga yeNkanga.
