
By Buhle Nomgalasa.
UMongameli waseMelika uDonald Trump ujongene noMongameli woMzantsi Afrika uCyril Ramaphosa ngoLwesithathu ngezityholo zobuxoki zokubulawa kwabantu abamhlophe kunye nokuhluthwa komhlaba ngexesha lendibano ebinzima eWhite House nesikhumbuza ngendibano yakhe nenkokeli yaseUkraine ngenyanga yoMdumba uVolodymyr Zelenskiy. UMzantsi Afrika lelinye lawona manani aphezulu okubulala emhlabeni, kodwa uninzi lwamaxhoba ngabantu abaNtsundu.
URamaphosa ebenethemba lokusebenzisa indibano yangoLwesithathu ukubuyisela ubudlelwane belizwe lakhe neMelika, emva kokuba uTrump erhoxisile uncedo ebelufuneka eMzantsi Afrika, wanikezela ngekhusi kubantu abamhlophe abambalwa, wagxotha unozakuzaku welizwe kwaye wagxeka ityala lakhe lenkundla yokubulawa kwabantu kwaSirayeli.
Umongameli woMzantsi Afrika ufike elungiselele ulwamkelo olundlongondlongo, weza nabadlali begalufa abamhlophe boMzantsi Afrika njengenxalenye yegqiza lakhe kwaye esithi ufuna ukuxoxa ngorhwebo. I-U.S. iliqabane lesibini ngobukhulu kwezorhwebo noMzantsi Afrika, kwaye eli lizwe lijongene nerhafu ye-30% phantsi kwerhafu kaTrump esamisiweyo.
Kuhlaselo olucwangcisiweyo nolucokisekileyo lweOfisi iOval, uTrump uye wagxuphuleka, esiya ngokukhawuleza kuluhlu lweenkxalabo malunga nempatho yabemi baseMzantsi Afrika abamhlophe, awathi wayibhala ngokudlala ividiyo kunye nokukhupha amanqaku eendaba ashicilelweyo athi angqina izityholo zakhe.
UTrump ucebise ukuba uJulius Malema makabanjwe, emveni kokuba bedlale ividiyo ebonisa uMalema neqela leEFF becula iingoma zomzabalazo equka ingoma ethi “Kill The Boer, Kill The Farmer”.
“Sinabantu abaninzi abaziva ngathi bayatshutshiswa, kwaye beza eUnited States,” utshilo uTrump. “Ngoko sithatha kwiindawo ezininzi…, kuba sivakalelwa kukuba kukho intshutshiso okanye ukubulawa kwabantu,” wongeza, ebhekisela ngokukodwa kumafama amhlophe.
“Abantu babalekela uMzantsi Afrika ngenxa yokhuseleko lwabo. Umhlaba wabo uyahluthwa, kwaye kwiimeko ezininzi, bayabulawa,” uTrump wongeza, echaza ithiyori yelenqe eliye lasasazwa kumagumbi okuxoxa kunye nenkxaso yezwi lomlingane kaTrump, owazalelwa eMzantsi Afrika u-Elon Musk, owayekwiOfisi iOval.
Emva kwale ndibano, uRamaphosa uzame ukugxila kurhwebo, exelela iintatheli ukuba la mazwe mabini avumelene ukuba axoxe ngezimbiwa ezibalulekileyo eMzantsi Afrika. Umphathiswa wakhe wezorhwebo uthe urhulumente ungenise isindululo sorhwebo kunye notyalo-mali esiquka ukuthenga irhasi yendalo engamanzi e-Melika. Kodwa umongameli uphinde wazikhanyela izityholo zikaTrump malunga nogonyamelo lobuhlanga kumafama amhlophe.
“Akukho mbubhiso wabantu abamhlophe eMzantsi Afrika,” utshilo.