By Buhle Nomgalasa.
UMbutho i-EFF ixoxa ngelithi le dolophu ijongela phantsi uManyano lweSizwe kwaye iqhubeleka neengcinga zexesha localucalulo.
Emva kokungaphumeleli kweengxoxo neenkokeli zase-Orania kunye ne-Freedom Front Plus (FF+) ngomhla weshumi elinanye (11) kuTshazimpuzi ka-2025, i-EFF icwangcise umngcelele oya kwi-ofisi yeNkulumbuso uGqirha Zamani Saul e-Kimberley ngomhla wamashumi amabini anesibini (22) kuTshazimpuzi ka-2025.
I-EFF ithi ingqwalasela ye-Orania efuna ukuzilawula njengedolophu yamaBhulu ikhuthaza iyantlukwano kwaye ingaphembelela iintshukumo ezifanayo zokuzimela okusekelwe kubuhlanga kwimimandla efana neNtshona Kapa naKwaZulu-Natal.
Ngokwahlukileyo, iinkokeli zase-Orania, kuquka u-Joost Strydom kunye no-Carel Boshoff, bakhusela idolophu njengeprojekthi yenkcubeko, kungekho buhlanga.
Bathi i-Orania isebenza ngokwenkqubo-sikhokelo esemthethweni yoMgaqo-siseko waseMzantsi Afrika kwaye ijolise ekulondolozeni isiBhulu ngaphandle kokucalula.
Bayazikhaba izityholo zobuhlanga, besithi idolophu ikhuthaza ukuzimela lo gama bezibandakanya noluntu olungabamelwane.
Urhulumente woMzantsi Afrika, ngeSithethi sika-Chrispin Phiri, uphinde wathi i-Orania ayiloqumrhu elizimeleyo kodwa yidolophu ephantsi kwemithetho yesizwe.
Abagxeki bemeko ye-EFF bathi lo mbutho uphambukisa ingqwalasela kwimiba engxamisekileyo efana nentswela-ngqesho kunye nentlupheko, ikhomba ubuncinci be-Orania kunye nokungabi nafuthe kulawulo lwesizwe. Abaxhasi be-EFF, nangona kunjalo, bayijonga i-Orania njengophawu lweenqobo zeli xesha localucalulo ezingqubana neenjongo zoMzantsi Afrika ongenacalucalulo ngokobuhlanga.
Ingxoxo-mpikiswano eqhubekayo iqaqambisa ukungavisisani phakathi kokuzimela ngokwenkcubeko kunye nomanyano lwesizwe, kungekho sisombululo sicacileyo.
