Abafundi abangamakhulu asithoba (900) besikolo samabanga aphakamileyo iVulingcobo kwilali yaseChiliza, kufuphi neDutywa, bafunda phantsi kweemeko ezimbi. Uninzi lamagumbi okufundela ziinkqubo ezazisekwa kwiminyaka engamashumi amathathu (30) eyadlulayo.
Ukanti xa amagumbi okufundela esedlula umthamo, abafundi beGrade 8 ukuya kwiGrade 11 ngamanye amaxesha babhala iimvavanyo zabo bengaphandle. Omnye wabafundisi-ntsapho kwesisikolo ongafunanga ukuthiwa pahaha igama lakhe ngenxa yongavumeleki ukuthetha nabeendaba, uthe isikolo sizama ukuqhubeka nokufundisa. “Siyenza kuphela le nto xa kukho ilanga, hayi xa kunetha okanye kukho umoya,” uthe. Isikolo seVulingcobo sasekwa ngeminyaka yoo-1980. Ukanti amalungu asekuhlaleni athi selilide ixesha becela kwisebe lezemfundo kwiphondo leNtshona Kolon ukuba yakhe amagumbi okufundela asisigxina kangangeminyaka. Bebanga ngelikuba bahambe de bayoqhina eZwelitsha, eQonce kwii-ofisi yephond, ukucela uncedo. Kodwa basabuya nembande yesikhova.
Ukanti isithethi sesebe lezemfundo kwiphondo uMali Mtima uthe kwabendaba iScrola lite, isebe lixhalabile ngeemeko ezikhoyo esikolweni. Kodwa uMtima uthe akukho mali yokwakha. “Akukho bhajeti eyaneleyo yokuqala ukwakha isikolo,” uthe isebe liqikelela ukuba lidinga iR78 yezimilliyoni ukwakha isikolo esifanelekileyo, esithi ke isebe lisazama ukufumana amalizo
