By Lindiswa Platyi
IKomishoni yeSizwe yabaThengi (NCC) iyaqhubeka nokuhlola iindawo ezithengisa ukutya emva kokuba ubuncinane abantwana abalithoba bebhubhe ngenxa yokurhanelwa ukuba batyhefekeliswe kukutya.
Isithethi seNCC uPhetho Ntaba uthi olu hlolo, olwenziwa neSebe leMicimbi yezeKhaya, iSAPS kunye neMpilo kunye nabahloli bezeNdalo lujolise ekuqinisekiseni ukuthotyelwa kweConsumer Protection Act 68 ka-2008 neminye imithetho esebenzayo, imigaqo kunye nemithetho kamasipala kubathengi.
Uthi ukuza kuthi ga ngoku bafumanise ukungathotyelwa kwemigaqo yokuthengisa ezithengisiwayo okanye zokusetyenziswa/ngomhla wokuphelelwa, ezinye iimpahla ezingabhalwanga, kunye neempahla ezibhalwe ngeelwimi zasemzini ezingacacanga okanye ezingenalo ulwazi malunga nezithako.
Imigaqo engathotyelwayo kuquka ukutya kwabantwana, iilekese, iziselo ezibandayo, ii-noodles, i-snacks, iibhiskithi kunye nejusi etyiwa kakhulu ngabantwana, abathathwa ngokuba ngabathengi abasesichengeni ngokweCPA.
UNtaba uthi ngokweCandelo lama-55 leCPA, ngokukodwa, libonelela ukuba wonke umthengi unelungelo kwimpahla esemgangathweni, ekhuselekileyo, nethobela imigangatho esebenzayo okanye nayiphi na eminye imimiselo yoluntu.
“Apho iimpahla zingakhuselekanga kwaye zibeka ingozi kubathengi, i-NCC inokuyalela umthengisi ukuba akhumbule iimpahla ezingakhuselekanga kwaye aqhube uphando, ukuba atshutshise kwaye ajamelane nesohlwayo solawulo esifikelela kwi-R1 000 000 (isigidi seerandi) okanye i-10% yembuyekezo yomthengisi,” utshilo.
I-NCC izakuqhuba nokuhlola incediswa ngabahloli beMpilo yokuSingqongileyo kuMasipala oMbaxa waseBuffalo City, iSebe leSizwe leMicimbi yezeKhaya, amaHlathi, ezokuLoba nokusiNgqongileyo, ezeMisebenzi neNgqesho, iSebe lePhondo loPhuhliso loQoqosho, iMicimbi yokusiNgqongileyo noKhenketho (DEDEAT), i-Arhente yoLawulo lweMida, iiNkonzo zeRhafu yoMzantsi Afrika, uGunyaziwe oLawula iiMveliso zezeMpilo eMzantsi Afrika, kwakunye namaqela athethelelayo.
Ekuqaleni kwale nyanga, umasipala ombaxa iBuffalo City uthe uxhalabile sisixa sezibulali zinambuzane ezingekho mthethweni nezingavunyelwanga ukuba zithengiswe kwiindawo zaseMdantsane kulandela ugqogqo lomthetho kumashishini.
Isithethi, uSamkelo Ngwenya, uthe isiXeko sikwalumkisa uluntu ukuba lungazithengi ezi mveliso.
Uthe amagosa eSixeko aqhube ugqogqo ejolise kwiindawo ezithengisa ukutya, izirhoxo, iivenkile ezinkulu, abathengisi basezitalatweni, kunye neendawo zokutyela ukunyanzelisa ukuthotyelwa kwemithetho kamasipala.
