Umphathiswa wezobudlelwane bamazwe ngamazwe kunye nentsebenziswano uRonald Lamola ulumkisile ukuba ingxabano ekhulayo phakathi kwe-US ne-Iran inokubangela ukunyuka kwamaxabiso eoyile, ukunyuka kokutya kunye nokuhamba kotyalo-mali okubuthathaka kuMzantsi Afrika.
ULamola uthethe nabantu abasebenzisana naye ngoLwesine umhla weshumi elinesibini (12) kweyoKwindla kwintlanganiso yebhunga labaPhathiswa be-Sadc apho athe ingxabano, eyaqala ngomhla wamashumi amabini anesibhozo (28) kweyoMdumba, sele iphinda ibuyele kwiimarike zehlabathi kwaye isongela uthungelwano lokubonelela.
“Imeko yangoku yezopolitiko, kuquka imfazwe ye-US ne-Iran kunye nokuziphindezela kwe-Iran kumazwe e-GCC [Gulf Co-operation Council], sele ithumela amaza othusayo kuluntu lwethu, isongela uthungelwano lokubonelela kunye nothungelwano lwamandla,” utshilo.
La mazwi abonisa inkxalabo ekhulayo phakathi koorhulumente base-Afrika yokuba ingxabano ekhulayo yase-Middle East inokwandisa uxinzelelo lwezoqoqosho kuqoqosho oluxhomekeke ekuthengeni kwamanye amazwe.
Amazwe aseMzantsi Afrika achatshazelwe kakhulu kutshintsho lwamaxabiso eoyile kunye nezichumisi zehlabathi, oluchaphazela ngokuthe ngqo iindleko zothutho kunye nokutya.
“Kukho inkxalabo ekhulayo yokuba amazwe aseGulf angaphinda ahlole utyalo-mali lwamazwe aphesheya kwiziseko zophuhliso, izimbiwa ezibalulekileyo, amandla kunye netekhnoloji njengoko izinto eziza kuqala zitshintshela kwiingqwalasela zokhuselo lwangaphakathi kunye nokhuseleko,”
ULamola ulumkise ukuba ukunyuka kwamaxabiso kungasasazeka ngokukhawuleza kwiimarike zokutya kwaye kubeke uxinzelelo kwimali karhulumente kulo mmandla.
“Asiyi kuphuma singenawo umonakalo koku. Iimali zethu zikarhulumente zinokuba phantsi koxinzelelo olukhulu kwaye ngabantu bethu abaya kuthwala iindleko.”
ULamola uqaphele ukuba amazwe aseGulf angatshintsha izinto eziza kuqala ukuya kukhuselo kunye nokhuseleko lwasekhaya, nto leyo enokunciphisa utyalo-mali lwamazwe aphesheya.
