ISikolo iDavid Mama Senior Secondary eMpuma Koloni, eMdantsane, siphantsi kweliso loluntu emva kokusabalala kwevidiyo ebonisa isehlo sobundlavini. Lo mfanekiso, obangele umsindo kumakhasi onxibelelwano, ubonisa umfundi wasetyhini ebethwa ngoogxa bakhe ekwibhasi yesikolo.
Emva kwesi sigxeko sigqugqisileyo, uMphathiswa wezeMfundo eMpuma Koloni undwendwele esi sikolo namhlanje ngokungxamisekileyo ngeenjongo zokulungisa esi sehlo kwaye wabhengeza nongenelelo olukhawulezileyo.
“Lo mfundi uchaphazelekayo uya kunikwa inkxaso ngokwasemphefumlweni nangokwempilo, ngakumbi kuba exele iintlungu ezisentloko,” utshilo uMphathiswa ngethuba enika ingcaciso esikolweni.
Olu tyelelo lukaMphathiswa luthathe ezi zigqibo:
1. Umfundi ohlaselweyo uya kufumana inkxaso, nayiphi na ayidingayo.
2. Bonke abafundi abaqatshelwe njengabenzi bobubi banqunyanyisiwe ngelixa kusenziwa uphando.
3. Umqhubi webhasi ebandakanyeka kwesi sehlo naye unqunyanyisiwe liSebe lezoThutho.
4. Uphando olupheleleyo luya kuqhutywa zingaphelanga iintsuku ezilishumi elinesine (14).
ISebe lezeMfundo ligxininise umgaqo-nkqubo walo wokunganyamezeli nto kubundlobongela nokuxhatshazwa ezikolweni, lichaza ukuba isikhundla salo sikhokelwa ngumthetho iBasic Education Laws Amendment Act (BELA).
Ukongeza, uMphathiswa uphinde wagxininisa iNtsebenziswano yeSebe kunye neNkonzo yesiPolisa yaseMzantsi Afrika (SAPS), equka inkqubo yokhuseleko esayiniweyo ejolise ekuthinteleni ubundlobongela, ukusetyenziswa kweziyobisi gwenxa, kunye nobundlavini ezikolweni. Isebe likwajongana nokhuseleko olungacwangciswanga kwizikolo ezichongwe njengamazinga aphezulu obundlobongela.
“Ukhuseleko lwabafundi alunangxoxo, sizimisele ukuluncothula neengcambu ubundlobongela ezikolweni zethu,” wongeze watsho uMphathiswa. “Xa uphando lugqityiwe, ingxelo epheleleyo iya kufumaneka kubo bonke abachaphazelekayo.”
Esi siganeko sithe gqolo ukuhlaba ikhwelo lokuba kunyanzeliswe ngqongqo imigaqo-nkqubo yokhuseleko ezikolweni kunye nothatho-nxaxheba olubonakalayo lwabazali nabahlali ukukhusela abafundi.

