By Ayabonga Ntengu
Kubhubhe inkwenkwana eneminyaka elishumi elinesihlanu (15) emva kokuba abanye abafundi bebembethe ngeentonga kumlo ekukholeleka ukuba ngomnye wamakhwenkwe kwilali yaseQugqwala, eQonce, eMpuma Koloni, ngokweengxelo zejelo lezendaba iNews24.
Esi sehlo senzeke kwisikolo samabanga aphakamileyo iJali ngoLwesithathu, umhla weshumi elinesithathu (13) kweyeNkanga 2024.
UAvile Madikane owenza iBanga leshumi ubhubhe kwiintsuku ezimbini emva koko kwisibhedlele iCecilia Makiwane eMdantsane ngoLwesihlanu.
Udadobawo walo mfana, uNoxolo Feni, nowamkhulisa njengonyana wakhe uAvile, uthi usapho lusazama ukujongana neendaba zokubhubha kwakhe.
Ethetha neNews24, uFeni wongeze ukuba ufumene umyalezo komnye wootitshala besi sikolo wokuba kukho amakhwenkwe alwayo.
“Umfundisi-ntsapho undixelela ukuba wonzakele unyana wam, ndithe ndifika kukho igquba labafundi nootitshala ababeqokelelene okwesangqa phezu konyana wam owayengqengqe phantsi. Ndibone umzimba wakhe ungenakuzinceda, unenxeba elibi entloko.
“Abafundi besi sikolo bathi unyana wam ubaleke wawa ngaphandle kwesikolo ngethuba ebeleqwa ngabanye abafundi,” utshilo uFeni.
UAvile wasiwa kwisibhedlele saseGrey eQonce. Ngenxa yobuzaza bomonzakalo, ukhawuleze wabalekiselwa eCecilia Makiwane.
Usapho lwafumana umnxeba ovela esibhedlele ngenjikalanga yangoLwesihlanu lusithi u-Avile ubhubhile.
“Sixhelekile kakhulu, lo mntwana bendimkhulisa kuba waswelekelwa ngumama wakhe udade wethu esemncinane kakhulu, ebengumntwana othandekayo nowayethetha yonke into kum, ndizohlala ndimkhumbula,” utshilo uFeni.
Wongeze ukuba umlo wamaqela ubuphakathi kwamaqela amabini wamakhwenkwe, eQugqwala.
Usihlalo wekomiti yelali yaseQugqwala, uLulama Puzi, uthi imilo yamakhwenkwe kule lali iqale kumashumi eminyaka eyadlulayo.
UPuzi wongeza ngelithi: “Sizamile ukungenelela singabantu abadala ngokuthetha nala makhwenkwe sibambe amaphulo okwazisa, kodwa akukho sisombululo. Olu asilohlaselo lokuqala. Imilo yabo ikwixesha lasehlotyeni xa abanye babo beza kuqalisa ukwaluka.”
Isithethi samapolisa uKapteni Mluleki Mbi uthi baphanda ityala lokubulala.
“Amapolisa anokuqinisekisa ukuba amapolisa aphanda ityala lokubulala emva kokubhubha kwenkwenkwe ngaphandle kwesikolo sakhe kwindawo yaseQugqwala ngaphandle kwaseQonce ngo-12:00 ngomhla weshumi elinesithathu kweyeNkanga 2024.
“Kurhaneleka ukuba umfi ubemi ngaphandle kweyadi yesikolo ngexesha lekhefu wahlaselwa ngamakhwenkwe amabini ambetha ngeentonga.
“Emva koko wasiwa esibhedlele, apho ebhubhele khona. Kamva amapolisa abamba abarhanelwa ababini, abaneminyaka elishumi elinesithandathu (17) ubudala, baza bakhululwa ukuba bajongwe ngabazali.”
ISebe lezeMfundo eMpuma Kapa lithumele amazwi ovelwano kusapho luka-Avile.
“Siyasigxeka esi sehlo kwaye sithetha nemibutho echaphazelekayo, ingxabano iqale ngaphakathi esikolweni,” sitshilo isithethi seli sebe uMali Mtima, esongezelele ngootishala babize abazali bamakhwenkwe ukuba beze esikolweni.
“Njengokuba ootitshala nabaphathi besikolo bebelindele abazali, aba bafana bathathe umlo wabo ngaphandle nje kwesikolo apho omnye umfundi wabethwa kanobom.”

