By Likhona Gobozi
I-ATM ibongoza ukuba kuThathwe uXanduva nokuSebenza elubala njengoko iNkundla yoMgaqo-siseko iphonononga indima yePalamente kwityala lePhala Phala.
UMbutho weAfrican Transformation Movement (ATM) uvakalise inkxaso emandla kwisigqibo seNkundla yoMgaqo-siseko sokuphonononga indlela iPalamente eyenze ngayo kwityala lePhala Phala. Olu phuhliso luphawula inyathelo elibalulekileyo eliya phambili kwiinzame eziqhubekayo ze-ATM zokuqinisekisa ukungafihli kunye nokuphendula kulawulo loMzantsi Afrika.
Kwisiteyitimenti esikhutshiweyo, i-ATM iphinde yaphinda ukubaluleka kwendima yePalamente ekwenzeni isiGqeba esiLawulayo siphendule, igxininisa ukuba uMgaqo-siseko uwugunyazisa ngokucacileyo lo msebenzi. Lo mbutho uvakalise inkxalabo yokuba iPalamente ilutyeshele uxanduva lwayo ngokuchitha iziphumo zeGqiza eliZimeleyo leCandelo lama-89, nelithe thaca ubungqina bezenzo ezigwenxa eziyanyaniswa nesiganeko sikaPhala Phala.
Eli tyala libandakanya izityholo zobusela obukwifama kaMongameli Cyril Ramaphosa iPhala Phala ngo-2020. Ingxelo yegqiza elizimeleyo lafumana ubungqina obucacileyo bokuziphatha kakubi, nto leyo iphakamisa imibuzo enzima malunga nesenzo sikaMongameli emva kobusela. Ingakumbi, le ngxelo iphonononge isigqibo sikaRamaphosa sokuxela esi sehlo kwicandelo lokhuseleko kunokuba asixele emapoliseni. Ukongeza, i-ATM yaqaqambisa izityholo ezikhathazayo zokuxhaphaza imali, ukuxhwila, kunye nokufihla okubotshelelwe netyala.
Inkokeli yeATM uVuyo Zungula uvakalise ukudana kombutho ngokwala kwePalamente ukuseka ikomiti eza kuphanda ngalo mba. “Oku kungakhathali kungcolisa intembeko yePalamente kwaye kuphelisa ukuthenjwa luluntu kumaziko ethu edemokhrasi,” utshilo.
I-ATM igxininise ukuba uphononongo lwenkundla luyimfuneko ukubuyisela intembeko kumacandelo olawulo loMzantsi Afrika. Lo mbutho ubongoze inkundla ukuba ithathele ingqalelo umzekelo owamiselwa sisigwebo saseNkandla, esasibonisa ubungozi babantu abaninzi basepalamente abasebenzisa kakubi igunya labo ukukhusela isiGqeba ukuba singajongi.
“Sicela inkundla yoMgaqo-siseko ukuba ithobele imithetho-siseko yokuphendula kwaye iqinisekise ukuba iPalamente iyawenza umsebenzi wayo eluntwini,” wongeze watsho uZungula.
Lo mbutho ukwagxininise ukuba idemokhrasi iqhuba kakuhle xa onke amasebe karhulumente esenza izinto elubala najonge uluntu.
“I-ATM ayizuhlala ithule ngelixa isidima solawulo lwethu lwentando yesininzi sisesichengeni. Sizibophelele ekukhuseleni umgaqo-siseko kwaye siqinisekise ukuba noxanduva kuwo onke amanqanaba,” uvale ngelo uZungula.
Njengoko iNkundla yoMgaqo-siseko ixoxa ngeli tyala libalulekileyo, abemi boMzantsi Afrika balindele isiphumo, esinokumisela umzekelo obalulekileyo wezomthetho nezopolitiko kumatyala exesha elizayo abandakanya uxanduva lokuphendula.

