By Nontando Ntsevu.
ISebe lezeMpilo eMpuma Kapa liphantsi kweliso elibukhali, iingxaki zemali ezijongene norhulumente wephondo zibandakanya isimo esingekho ntle sobonelelo lwezempilo. Iinkonzo kuye kwanyanzeleka ukuba zehliswe ukusuka kwizibhedlele ukuya kwiikliniki, nangona isebe liwakhabile la mabango.
Embindini wale ngxaki sisibhedlele saseNgqamakwe esichazwe njengesigebenga sokufa ngabahlali. Imeko embi kwesi sibhedlele ibangele ukuba abantu baphelelwe lithemba eluntwini, uninzi luvakalelwa kukuba izikhalazo zabo azihoywa.
Imeko iye yaba maxongo kangangokuba abahlali baye bangena ezitalatweni, baqhuba ugwayimbo befuna iinkonzo ezingcono zempilo. Olu qhankqalazo lubonisa ngokuphandle ukudakumba nokuphelelwa lithemba okuviwa ngabahlali, abadinwe kukungahoywa ngurhulumente wephondo.
Injongo yeSebe lezeMpilo leMpuma Kapa kukubonelela ngeenkonzo zempilo ezifikelelekayo, ezibanzi, nezihlangeneyo, kugxilwe kukhathalelo lwempilo olusisiseko. Nangona kunjalo, ukungakwazi kwesebe ukuphumeza esi sithembiso kukhokelele kwintlekele yokuzithemba kwicandelo lezempilo.
Iingxaki ezijongene necandelo lezempilo eMpuma Koloni zintsonkothile kwaye zininzi. Ukungazinzi kobunkokeli, iingxaki zeziseko ezingundoqo, kunye nemizabalazo yezemali konke kube negalelo kule ngxaki ikhoyo ngoku.
Ukutshintsha rhoqo kubunkokeli besebe kudale ukungaqiniseki kwaye kujongela phantsi amandla esebe okubonelela ngeenkonzo zempilo ezisebenzayo.
Amaziko amaninzi ezempilo akwimeko enkenenkene, ezinye iikliniki zisenezakhiwo zodaka. Oku kudale imeko evumela ukwanda kwezifo, endaweni yokubonelela ngenkathalo yezempilo esemgangathweni.
Isebe lijongene nemingeni emandla yezemali, equka inkuntyula ye-R4.8 yeebhiliyoni zeerandi ezingekahlawulwa. Oku kukhokelele ekunqongopheleni kwezixhobo zonyango eziyimfuneko, nto leyo ebeka esichengeni umgangatho weenkonzo zempilo.
Isebe lezempilo eMpuma Kapa lijongene nenani eliphezulu lamabango asemthethweni onyango, nto leyo ethe yathwaxa ngakumbi imali yesebe.
Eli phondo lijongene nokunqongophala kwee-ambulensi, ngakumbi kwiindawo ezisemaphandleni. Oku kwenze ukuba kube nzima kwizigulane ukuba zifikelele kwiinkonzo zonyango eziphuthumayo, ezikhokelela ekufeni okungeyomfuneko kunye nokubandezeleka.
Abantu baseMpuma Kapa bafanelwe kokungcono. Bafanelwe licandelo lezempilo elisebenzayo, neliphendulayo kwiimfuno zabo. Lixesha lokuba urhulumente wephondo athathe amanyathelo, alungise ingxaki kwicandelo lezempilo nokuqinisekisa ukuba abantu baseMpuma Kapa bafumana iinkonzo zempilo ezisemgangathweni.