Isebe lezemidlalo, ubugcisa nenkcubeko belixakekile lijongana namawaka eenkcaso ezenziwe malunga notshintsho lwamagama edolophu nesixeko oluvunyiweyo yiBhunga laMagama eeNdawo zaseMzantsi Afrika (i-SAGNC), utshilo umphathiswa uGayton McKenzie ephendula umbuzo epalamente.
Utshintsho lwamagama olucetywayo zezi:
– URobert Sobukwe Town (owayesakuba yiGraaff‑Reinet);
– Xamdebo (owayesakuba yiAberdeen);
– Bishop Limba (owayesakuba yiAdendorp);
– Ekhephini (owayesakuba yiBarkly East); kunye
– KuGompo City (owayesakuba yiEast London).
Ngokwelungu lePalamente ye-DA u-Anna Maria van Zyl, owabuza lo mbuzo, iinkcaso ezingaphezu kwama-38,000 zingeniswe ngokuchasene notshintsho lwamagama ezifakwe kwigazethi ngomhla wesisthandathu (6) kwinyangayoMdumba. Wayefuna nokwazi ukuba isebe liza kuphinda liqwalasele na kwaye/okanye lihlole izigqibo ezithathiweyo ngenxa yenkcaso yoluntu kunye neenkxalabo malunga nenkqubo yokubhalwa kwegazethi kunye nenkcaso.
UMcKenzie uthe uvumile utshintsho lwamagama eendawo emva kweengcebiso ze-SAGNC.
“Ezi mvume zizigqibo zokugqibela zolawulo ngokwemigaqo yoMthetho weBhunga lamaGama aseMzantsi Afrika,” utshilo uMcKenzie. “Isebe lifumene amashumi amawaka ezichaso kwixesha elimiselweyo lenyanga enye lokuchasa, elivale ngomhla wesisthandathu (6) kweyoKwindla.
Ukanti nasiphi na isigqibo sokuqinisekisa, ukulungisa, ukutshintsha okanye ukurhoxisa iimvume zokuqala siya kuthathwa ngokuhambelana neemfuno zomthetho nezomgaqo-siseko ezifanelekileyo ezilawula isenzo solawulo esisemthethweni, esifanelekileyo nesifanelekileyo ngokwenkqubo
“Ngenxa yobuninzi obungaqhelekanga, ubunzima kunye neendlela ezahlukeneyo zezichaso ezifunyenweyo, isebe liqhuba inkqubo ecwangcisiweyo yokushicilela, ukudibanisa, ukuhlalutya kunye nokuqwalasela zonke izichaso ezifanelekileyo.” utshilo uMcKenzie
UMcKenzie uthe isebe liza kwazisa iziphumo zenkqubo yokuqwalaselwa kwezichaso, kunye nezizathu zezigqibo zalo, kumaqela achaphazelekayo ngokuhambelana noMthetho wokuKhuthazwa koBulungisa boLawulo kunye noMthetho we-SAGNC emva kokuba inkqubo igqityiwe.
“Ngenxa yobuninzi obungaqhelekanga kunye nobunzima bezichaso, inkqubo ifuna ixesha elaneleyo ukuqinisekisa ukuqwalaselwa ngokufanelekileyo kwazo zonke izicelo ezifanelekileyo.”
Ucacise ukuba izichaso ezifunyenweyo emva kokuba kupapashwe kwiphephandaba likawonke-wonke azizange zithintele izigqibo esele zithathwe.
“Nasiphi na isigqibo sokuqinisekisa, ukulungisa, ukutshintsha okanye ukurhoxisa iimvume zokuqala siya kuthathwa ngokuhambelana neemfuno zomthetho nezomgaqo-siseko ezifanelekileyo ezilawula isenzo solawulo esisemthethweni, esifanelekileyo ngokwenkqubo.
“Ekugqityweni kwesigaba sokusebenza kolawulo, lo mba ungathunyelwa kwi-SAGNC ukuze uqwalaselwe kwaye ucebise umphathiswa malunga nokuba amagama eendawo avunyiweyo kufuneka axhaswe, alungiswe okanye arhoxiswe na.
“Amaqela ahlala ekhathazekile emva kokugqitywa kwenkqubo yolawulo agcina ilungelo lawo lokufuna uncedo olufanelekileyo lokuhlolwa kwenkundla phambi kwenkundla ephakamileyo.”
Business Day

