By Buhle Nomgalasa.
Ingxelo, ekhutshwe ngoMvulo, ichaza iziphene ezininzi kuzo zonke iintsika ezintandathu zolawulo, ubunkokeli obusesikweni, ukukhula koqoqosho, iziseko ezingundoqo, unikezelo lweenkonzo, imfundo, nomthetho nocwangco.
I-ActionSA, eyala uzimanya neGNU ngo 2024 yaze endaweni yoko yazimisa “njengenkcaso eyakhayo,” inike umfelandawonye inqaku (“F”) wongaphumeleli kwiindidi ezine kwezintandathu, iveza umfanekiso omfiliba wokuzinza komgaqo-nkqubo kunye nokubola kwamaziko.
Ingxelo igxeka ukuphathwa kwe-GNU kwezoqoqosho, ichaza ukunyuka kwezinga lokungaqeshwa elandisiweyo ukusuka kwi-42.6% ukuya kwi-43.1%. I-ActionSA iqaphele ukulahleka kwemisebenzi ephantse ibe ngamakhulu amathathu ewaka (300,000) kwikota yokuqala ka-2025 kuphela, ixoxa ngelithi urhulumente akaphumelelanga ukuvelisa ukukhula koqoqosho ngonyaka okufunekayo nge 3-4% ukunqanda ukunqongophala kwemisebenzi.
Bangaphezu kwezigidi ezilibhozo (8.2 milliom) abemi boMzantsi Afrika abangaphangeliyo, abanye abazizigidi ezinthathu (3.5) nabo batyhafile ekufuneni umsebenzi. Kwezemfundo, itheko libonise ukuhla kwezinga lokuphumelela imatriki ukusuka kuma-55.3% ngo-2023 ukuya kuma-53.6% ngo-2024. Likwaqaqambise ukuba isikolo esinye (1 ) kwezilishumi elinesine (14) sisaxhomekeke kwizindlu zangasese zamabhakethi, uphawu oluzingileyo lweziseko zophuhliso ezingonelanga. Ukulibaziseka kokukhutshwa kwengxelo yonyaka ka-NSFAS ngo-2023/24 nayo yachazwa njengokusilela ukuxhasa abafundi kunye nokufikelela kwimfundo ephakamileyo.
Mhlawumbi eyona nto yayibuhlungu yayikukuphonononga kwe-ActionSA ubunkokeli obusesikweni, obuchaza njengokusilela elubala kunye nokuphendula.
Lo mbutho usebenzise iR204 yezigidi zeerandi ezichithwe kuhambo lwabaphathiswa, nalapho kutyholwa ukuba abanye abaphathiswa baye basilela ukuchaza iindleko. Ukungabikho kwezivumelwano zokusebenza kwamalungu ekhabhinethi kuye kwaphawulwa njengobuthathaka obuphambili kulawulo.
Ngelixa iGNU ingekaphenduli ngokusesikweni kule ngxelo, iActionSA ithi umgangatho ubonakalisa ukuphoxeka koluntu ngorhulumente womdibaniso othembise ngohlaziyo, kodwa ngokombono wabo, uye wanikezela ngenkuthalo kuphela.

