Indlu yoshishino yase Nelson Mandela Bay (i-Nelson Mandela Bay Business Chamber) iphakamise isilumkiso malunga nokucima kombane okuqhubekayo okubangela ukuba amashishini angasebenzi kakuhle kwiindawo zaseBeachfront naseWalmer ukusebenza, ichaza le meko njengengxaki enkulu etshabalalisa ukuzithemba kweshishini ngokukhawuleza kwaye ichaphazela uzinzo kwezoqoqosho kulomasipala uMbaxa.
Kwingxelo yayo iNdlu yoshishino ithe ixhalabe kakhulu ukuba kuthatha iiveki ezintathu ukulungisa ukucima kombane, yaye lityeli lesithathu ngoku, oku kwenzeke ukusukela ekuqaleni konyaka. Iindawo zase-beachfront naseWalmer, ngokukodwa, ingxelo ithi zithwale ubunzima bokusilela okukhulu kweziseko zophuhliso, ebekunokuthintelwa ukuba umsebenzi wokulungisa ocwangcisiweyo, owaneleyo noqhelekileyo ubuwenziwe kwiziseko zophuhliso zombane, utshilo uDenise van Huyssteen, iGosa eliyiNtloko.
Amashishini kwiindawo ezichaphazelekayo, ngakumbi kwicandelo lokwamkela iindwendwe kunye nezokhenketho, axinezelekile kukuphazamiseka kombane okuqhubeke ixesha elide. Iihotele, iindawo zokutyela kunye nabaqhubi bezokhenketho banyanzeleke ukuba baxhomekeke phantse ngokupheleleyo kwiijenereyitha kangangeeveki, befumana iindleko zepetroli ezingazinziyo kunye nokugcinwa.
“Iijenereyitha zenzelwe amanyathelo angxamisekileyo exesha elifutshane, kungekhona endaweni yokunikezelwa kombane okuqhubekayo kangangeeveki. Umthwalo wemali wodwa uyakhwankqisa, kodwa ngaphaya koko, kukho iingxaki ezinkulu zokusebenza kunye nokhuseleko ezinxulumene nokusebenzisa ezi nkqubo ixesha elide kangaka,” wongeza uVan Huyssteen.
I-Chamber igxininise ukuba oku kunqamka bekunokuthintelwa, ikhomba kwisidingo esingxamisekileyo sokugcinwa kweziseko zophuhliso ngokukhawuleza kunye nokuphuculwa kocwangciso lweemeko ezingxamisekileyo. Iziganeko zakutshanje, ezibangelwa kukudilika kwee-pylon, ziphinde zatyhila ubuthathaka benethiwekhi yombane yesixeko kunye neziphumo ezibi zokungenzi ulondolozo lweziseko zophuhliso zombane ngokukhawuleza.
“Akwamkelekanga ukuba amashishini kufuneka anyamezele ukunqamka kweeveki ezintathu ngaphandle kwesisombululo esibonakalayo. Isantya sokulungiswa okwangoku asifanelekanga ngokupheleleyo ngenxa yobukhulu bempembelelo.”
“Ekuhambeni kwexesha, siye saphakamisa iinkxalabo eziphindaphindiweyo malunga nokungahoywa kweziseko zophuhliso ezibalulekileyo kunye neziphumo esizibonayo ngoku. Le meko ibinokuthi kwaye ibifanele ukuba iphetshwe ngokugcinwa ngokufanelekileyo kunye nokucwangcisa kwangaphambili,” utshilo uVan Huyssteen.
Ukucima kweenkonzo ixesha elide ngoku kubeka ubomi bamacandelo abalulekileyo emngciphekweni, ngakumbi ukwamkela iindwendwe, ezingenako ukuthabatha iindleko ezikhulayo zokwenza ishishini phantsi kwezi meko. Ngaphaya koxinzelelo olukhawulezileyo lokusebenza, ukucima kweenkonzo kukwasongela uzinzo lwamashishini kunye nokukwazi kwawo ukugcina imisebenzi ekwisixeko esele ijongene nezinga eliphezulu elingamkelekanga lokungaqeshwa elisemthethweni elingama-27.1%.
“Imingcele kweli candelo sele iphantsi koxinzelelo. Ukulindela amashishini ukuba athwale ezi ndleko zingaqhelekanga ngaphandle koncedo akukho ngqiqweni kwaye konakalisa kakhulu. Apha akungomashishini kuphela, kodwa neendlela zokuphila kunye nomzi-mveliso wethu obanzi wokhenketho.”
Ingxelo iqhube isithi iziphumo zoqoqosho zidlulela ngaphaya kwamashishini ngamanye kwaye yenza kube nzima ukugcina nokutsala imicimbi emikhulu yamazwe ngamazwe efana ne-Ironman kunye ne-World Lifesaving Championships, zombini eziya kuzisa ingeniso ebalulekileyo yokhenketho kunye nokubonakala kwehlabathi kwiNelson Mandela Bay.
Ngaphezu koko, isikhululo seenqwelo-moya esiyindawo ephambili yokungena nokuphuma ekwisixeko, kwaye edweliswe njenge “ndawo ephambili yesizwe”, nayo ichaphazelekile yile ngxaki.
“Ezi ngxaki ziqhubekayo zeziseko zophuhliso zonakalisa udumo lulonke lomapsipala njengendawo yotyalo-mali kunye nabakhenkethi. Inyani kukuba abatyali-mali baza kubeka utyalo-mali lwabo kwiindawo ezinomngcipheko omncinci ezibonelela ngeziseko zophuhliso zamandla, amanzi kunye nococeko ezithembekileyo.”
I-Chamber ikwagxininise impembelelo yoluntu yale ngxaki, ngakumbi kumaqela abuthathaka njengabahlali abakwizindlu zabantu abadala kunye neendawo zokhathalelo, ngoku abasengozini enkulu.
“Le meko ayonakalisi nje kuphela ngokwezoqoqosho, kodwa ayinaxanduva kwezentlalo njengoko amalungu abuthathaka oluntu lwethu ebekwa engozini.”

